Nieuwsgierig naar mensen

Wie met Kees Jan spreekt, merkt al snel dat nieuwsgierigheid een belangrijke rode draad in zijn leven is.

"Als kind wilde ik achtereenvolgens zendeling, boswachter en ontwikkelingswerker worden. Uiteindelijk werd ik dominee. Eigenlijk draait het steeds om hetzelfde: ik wil graag de wereld vergroten en mensen leren kennen."

Die nieuwsgierigheid beperkt zich niet tot verre reizen. Juist gesprekken, boeken en kunst helpen hem om andere culturen en levensverhalen te ontdekken. Thuis vindt hij minstens zoveel inspiratie. Hij is getrouwd met Esther, die werkt met veelal getraumatiseerde kinderen op een school naast een asielzoekerscentrum. Samen hebben zij vier inmiddels uitwonende kinderen. Ook familie speelt een belangrijke rol; zijn 94-jarige moeder woont dichtbij en met zijn drie broers trekt hij ieder jaar een dag op, een traditie waar hij enorm naar uitkijkt.

Een roeping binnen Defensie

In 2015 maakte Kees Jan de overstap naar Defensie als krijgsmachtpredikant. De vacature leek hem op het lijf geschreven.

"Dicht bij mensen zijn, geestelijke zorg bieden, samenwerken met collega's uit verschillende levensbeschouwelijke stromingen en mensen helpen bij de vragen die hen bezighouden. Dat sprak me enorm aan. En eerlijk gezegd maakte het avontuur van Defensie het alleen maar aantrekkelijker."

Die keuze bleek een schot in de roos. "Ik had nooit kunnen bedenken hoe bijzonder mooi dit werk is en hoeveel we als geestelijk verzorgers kunnen betekenen."

Leidinggeven aan geestelijke verzorging

Sinds kort staat Kees Jan aan het hoofd van de Protestantse Geestelijke Verzorging binnen Defensie. In die rol geeft hij leiding aan 45 krijgsmachtpredikanten die verspreid over de krijgsmacht werkzaam zijn.

Hun taak is veelzijdig. Zij bieden geestelijke zorg aan militairen én hun thuisfront, werken nauw samen met andere zorgpartners binnen Defensie en adviseren commandanten over vraagstukken die raken aan mens, zingeving en welzijn.

Daarnaast maakt Kees Jan deel uit van het management van de gezamenlijke Diensten Geestelijke Verzorging.

"De verschillende diensten werken tegenwoordig veel intensiever samen. Dat is een mooie ontwikkeling. Juist in een complexe organisatie als Defensie bereik je samen meer."

Hoewel hij geniet van zijn nieuwe verantwoordelijkheid, mist hij soms ook het directe contact met de militairen.

"Het gewone, maar tegelijk heel bijzondere werk bij de eenheden mis ik wel. Gelukkig hoor ik dagelijks de verhalen van collega's. Hun ervaringen en wat zij nodig hebben, staan voor mij centraal."

Aanwezig wanneer het nodig is

Militairen krijgen tijdens hun loopbaan regelmatig te maken met ingrijpende gebeurtenissen. Juist dan is de rol van een geestelijk verzorger bijzonder.

"We lopen mee met de eenheden en kennen de praktijk van het militaire werk. Daardoor stappen militairen vaak gemakkelijk op ons af. Soms plannen ze bewust een gesprek, maar veel ontmoetingen ontstaan spontaan bij de koffieautomaat of tijdens een wandeling over de werkvloer."

Niet iedere hulpvraag vraagt direct om specialistische zorg. Soms is een luisterend oor precies wat iemand nodig heeft.

"In de periode dat mensen wachten op gespecialiseerde hulp, komen velen regelmatig bij ons langs om hun verhaal te vertellen of even stoom af te blazen."

Een natuurlijke verbinding met Hulp voor Helden

Met zijn benoeming werd Kees Jan automatisch bestuurslid van Hulp voor Helden. Een rol die voor hem vertrouwd voelt.

"Bij ons thuis was de collecte voor PIT/Pro Rege vroeger een vast gegeven. Mijn vader heeft tijdens zijn diensttijd veel steun ervaren vanuit die organisatie. Daarom voelt het bijzonder om nu zelf betrokken te zijn bij Hulp voor Helden."

Wat hem direct opviel, is de praktische manier waarop de stichting werkt. "Ik was onder de indruk van de hoeveelheid activiteiten en projecten. Alles staat in het teken van concrete ondersteuning van militairen, veteranen en hun thuisfront. Bovendien werkt Hulp voor Helden goed samen met andere organisaties. Dat maakt de stichting sterk."

Ook de efficiënte organisatie spreekt hem aan. "Met een klein en gedreven team weet Hulp voor Helden veel mensen te bereiken. En er blijft weinig geld aan de strijkstok hangen. Dat vind ik belangrijk."

Waardering die verder gaat dan woorden

Volgens Kees Jan is de maatschappelijke betrokkenheid van organisaties als Hulp voor Helden van grote waarde.

"Sommige militairen voelen zich in de steek gelaten. Of dat gevoel altijd terecht is, doet er soms minder toe dan het feit dát het er is. Juist daarom is het belangrijk dat er mensen en organisaties zijn die hen opzoeken, ondersteunen en laten merken dat de samenleving hen niet vergeet."

Tegelijk plaatst hij daar een belangrijke nuance bij. "Militairen zijn niet zielig en herkennen zich vaak ook niet in het beeld dat ze helden zijn. Het zijn gewone mensen die bijzonder werk doen. De vraag is steeds: hoe kunnen wij waardering tonen op een manier die bij hen past?"

De kracht van uw steun

Aan de donateurs van Hulp voor Helden wil Kees Jan graag meegeven dat hun bijdrage veel verder reikt dan alleen een financiële gift.

"Je ondersteunt een project, maar vaak gebeurt er meer. Misschien sponsor je een buurmeisje of kleinkind dat meedoet aan een actie. Daardoor ontstaat een gesprek over vrede, veiligheid en de mensen die zich daarvoor inzetten. Zo groeit niet alleen de opbrengst, maar ook het bewustzijn dat vrijheid en veiligheid niet vanzelfsprekend zijn."

Eén boodschap

Als afsluiting heeft Kees Jan een eenvoudige, maar krachtige oproep.

"Spreek niet óver militairen en veteranen, maar mét hen. Maak contact als je de kans krijgt. Misschien hebben ze daar geen behoefte aan, en dat is ook goed. Maar probeer hun verhaal te horen. Uiteindelijk zijn het geen andere soort mensen. Het zijn gewoon mensen."